Anko van der Werff bracht SAS terug naar de top

9 maart 2026 - 10:41 Klaas-Jan Van Woerkom

“Dit is Scandinavië. Hier moet je geen al te grote woorden gebruiken,” zegt Anko van der Werff. Hij is de CEO van SAS, de nationale luchtvaartmaatschappij van Denemarken, Noorwegen en Zweden. Van der Werff is geboren in Paterswolde en als Groninger heeft hij een zekere aanleg voor verbale terughoudendheid. Praatjes maken, dat laten ze in het Hoge Noorden liefst aan een ander over.

Scandinavian Airlines System (SAS) wordt sinds juli 2021 geleid door Van der Werff en je kunt gerust stellen dat hij met zijn Groningse nuchterheid de luchtvaartmaatschappij voor de ondergang heeft behoed. Door gebruik te maken van Amerikaanse faillissementswetten kon SAS zich ontdoen van een zware schuldenlast. Drie miljard dollar aan leningen werden afgeschreven. De bedrijfsvoering verbeterde. De relatie met de vakbonden knapte op. SAS kan ineens weer verder als een trotse luchtvaartmaatschappij, als één van de top tien airlines van Europa en als vlaggendrager van de drie Noordse landen.

Reddende engel
Van der Werff begon als 25-jarige bij KLM, was binnen vijf jaar KLM-manager voor Zweden, Finland en de Baltische Staten. Een paar jaar later was hij commercieel directeur van KLM in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Daarna werkte hij voor Qatar Airways. De afgelopen tien jaar maakte hij naam met saneringswerkzaamheden bij Aeromexico en Avianca. Die laatste maatschappij had vanwege onvoorspelbare dienstverlening zelfs in thuisland Colombia de bijnaam ‘Avianunca’ verworven, wat zich laat vertalen als ‘vliegt nooit’. Maar met Van der Werff als hoogste baas, kreeg Avianca binnen de kortste keren de bedrijfsvoering redelijk op orde.

In 2021 keerde Van der Werff met zijn gezin terug naar Europa om CEO van het noodlijdende SAS te worden. Zijn reputatie als reddende engel - hij studeerde rechten in Leiden en bedrijfskunde op Harvard - had hij natuurlijk mee.

Van der Werff koppelde SAS los van gedomineerde Star Alliance. Die werd in 1997 door SAS opgericht, samen met Air Canada, Lufthansa, United Airlines en Thai Airways. Hij sloot SAS aan bij SkyTeam, waartoe ook Air France-KLM behoort. SAS werd van de beurs gehaald, de schulden werden opgeschoond en het bedrijf werd eigendom van een consortium: de Deense overheid, investeringsfondsen Castlelake en Lind Invest en - voor net geen 20 procent - Air France-KLM. Daar komt dit jaar verandering in, als Air France-KLM de aandelen van de twee investeerders overneemt.

Nationale trots
Op de luchthaven Kopenhagen Kastrup vertellen SAS-vliegers dat ze in hun dagelijkse werkzaamheden het verschil al merken. “We hebben nu meer passagiers op Boston, waar mensen oversnappen naar Delta-vluchten op andere Noord-Amerikaanse steden,” aldus een gezagvoerder. Net als zijn collega’s draagt hij nog een klassieke pilotenpet. Denemarken, Zweden en Noorwegen zijn vrijzinnige landen, maar graag met behoud van tradities. Noem het Scandinavian design: modern, maar met een doorkijkje naar eeuwig zingende bossen en woeste fjorden.

Voor de drie landen blijft SAS toch de nationale trots. Op 15 november 1954 was SAS de allereerste luchtvaartmaatschappij die de Poolroute gebruikte om vanuit West-Europa naar de Amerikaanse Westkust te vliegen. De afstand tussen Kopenhagen en Los Angeles werd opeens een paar duizend kilometer korter.

De oude glorie keert terug, nu SAS na een zeer moeilijke periode de weg naar herstel heeft gevonden. De aanschaf van een nieuwe vloot vormt een mijlpaal. Je moet teruggaan naar 1996, dus bijna dertig jaar geleden, om in de SAS-geschiedenis een order van dit formaat aan te treffen. Vandaar de jubelstemming.

Benieuwd naar het hele artikel? Lees verder in het nieuwste Reisbizz magazine.

Meer van dit soort verhalen lezen? Word member en ontvang elke maand het nieuwste magazine op je deurmat.

Tags: sas

Klaas-Jan Van Woerkom

Klaas-Jan van Woerkom is hoofdredacteur van Luchtvaartnieuws Magazine en sinds de oprichting betrokken bij Reismedia. Als WikiKJ weet hij alles van luchtvaart.