Het oranje reisadvies voor delen van het Midden-Oosten leidt tot steeds meer discussie binnen de reisbranche. Terwijl belangrijke hubs als Dubai, Doha en Abu Dhabi operationeel zijn en luchtvaartmaatschappijen er dagelijks vanaf Schiphol op vliegen, zijn reisorganisaties gedwongen reizen om te boeken. Het gevolg: oplopende kosten en groeiende frustratie.
De lastige puzzel rond het oranje reisadvies houdt de sector dagelijks bezig. Airlines als Emirates en Qatar Airways vliegen nog altijd meerdere keren per dag vanaf Amsterdam richting de Golfregio, maar reisorganisaties kunnen deze routes in de praktijk nauwelijks benutten zolang het Nederlandse reisadvies ongewijzigd blijft. Een oranje reisadvies betekent volgens de Nederlandse overheid dat je alleen moet reizen als het echt noodzakelijk is. Het is dus niet verboden maar wordt feitelijk afgeraden.
De vergelijking met buurland Duitsland zorgt daarbij voor extra discussie. Ook daar worden reizen naar de Golfregio sterk afgeraden, maar de uitwerking is net anders. Waar Nederland met kleurcode oranje de verantwoordelijkheid grotendeels bij de reisorganisaties legt, ligt die in Duitsland meer bij de reiziger zelf. Doordat Duitsland geen formele ‘Reisewarnung’ (de zwaarste categorie van het Auswärtiges Amt) afgeeft, maar een zogeheten ‘Reise- und Sicherheitshinweis’, bestaat er geen automatisch recht op kosteloze annulering en verschuift de verantwoordelijkheid meer naar de reiziger dan in Nederland. In het kort betekent dit dat reizen wel wordt afgeraden (net zoals in Nederland), maar niet feitelijk wordt geblokkeerd. Daardoor kunnen Duitse touroperators voorzichtig weer reizen aanbieden, terwijl de Nederlandse markt bij pakketreizen grotendeels stilvalt.
Volgens Hanita van der Meer, Director Marketing, Communication & Events bij ANVR, ligt de besluitvorming volledig bij de overheid. “We hebben bijna dagelijks contact met Buitenlandse Zaken en blijven continu checken of de situatie verandert. Maar de beslissing ligt bij hen, niet bij de ANVR. Zij bepalen het reisadvies en volgen daarbij ook wat andere landen doen.”
Binnen Europa ontbreekt volgens de sector een eenduidige lijn. Zo werkt niet elk Europees land met de kleurcodes die wij in Nederland kennen. Henk Swama van Yaxa Reizen wijst op de verschillen in aanpak. “We zijn één Europa, maar houden niet dezelfde regels aan. Nederland maakt hierin een eigen veiligheidsafweging. Zolang het Nederlandse reisadvies niet wijzigt, blijft dat leidend - dat heeft ontzettend veel impact op onze bedrijfsvoering.”
Luchthavens in de Golfregio functioneren ondertussen gewoon: waar luchtvaartmaatschappijen hun operaties grotendeels voortzetten, wordt de speelruimte van reisorganisaties juist beperkt door het reisadvies. Zolang dat niet verandert, lijkt de financiële impact vooral bij de reisbranche terecht te komen.
De gevolgen zijn direct voelbaar in de praktijk. Klanten worden voorzichtiger en stellen meer vragen over veiligheid, vluchten en omboekingsmogelijkheden. “Mensen willen nog steeds reizen, maar zoeken meer zekerheid - vooral bij bestemmingen in of nabij de regio,” aldus Swama.
Voor reisorganisaties lopen de kosten ondertussen snel op. “Vluchten kunnen vaak niet meer kosteloos worden geannuleerd, terwijl luchthavens gewoon open zijn. Emirates vliegt bijvoorbeeld nog steeds twee keer per dag naar Dubai. Ook landarrangementen zijn niet altijd kosteloos te annuleren. Die kosten stapelen zich op.”
Om klanten te helpen, bieden reisorganisaties alternatieven of andere reisdata aan. Maar daarmee verdwijnen de oorspronkelijke kosten niet. “Klanten staan vaak open voor een andere bestemming of reisperiode, maar de kosten blijven in veel gevallen bij ons liggen.”
Binnen Europa zijn de verschillen kleiner dan soms wordt gedacht, maar er zijn uitzonderingen. Zweden en Tsjechië maken expliciet onderscheid tussen verblijf en transit. Zij raden niet-noodzakelijke reizen naar de Golfregio af, maar maken een uitzondering voor overstappen op luchthavens. Reizigers kunnen daar dus wel via hubs als Dubai en Doha vliegen, zonder het land te bezoeken.