De Nederlandse overheid moet meer doen om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Ook moet de Staat binnen anderhalf jaar "heldere, bindende doelen" opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs. De rechtbank in Den Haag heeft een deel van de eisen van Greenpeace daarover toegewezen.
Greenpeace eiste in een rechtszaak tegen de Staat dat bewoners van Bonaire beter beschermd moeten worden tegen de gevolgen van klimaatverandering. De milieuorganisatie eiste ook dat Nederland sneller klimaatneutraal wordt, liefst in 2030 maar uiterlijk in 2040. Die eis wijst de rechtbank af.
Was al decennia bekend
De rechtbank wees erop dat al decennia bekend is dat Bonaire door zijn ligging in het Caribisch gebied extra kwetsbaar is voor de gevolgen van klimaatverandering. Daar heeft de Nederlandse overheid te weinig tegen gedaan, al erkennen de rechters dat de overheid sinds 2023 een "inhaalslag" maakt.
Toch niks gedaan
Maatregelen voor Bonaire zijn volgens de rechters echter lang achtergebleven bij die voor Europees Nederland. Daarmee heeft de overheid het discriminatieverbod geschonden, is het oordeel. De rechters zien "geen goede reden waarom voor inwoners van Bonaire pas later en minder systematisch maatregelen zijn getroffen".
Adaptatieplan nodig
De Staat moet een zogeheten adaptatieplan opstellen, waarin Bonaire de aandacht krijgt die nodig is. Het plan moet uiterlijk in 2030 worden ingevoerd.
Tijdens de behandeling van de zaak had de landsadvocaat de afgesproken klimaatdoelen als een streven uitgelegd. De rechter oordeelt nu dat duidelijk moet worden vastgelegd dat de doelen bindend zijn. De regering moet ook het resterende 'budget' voor de uitstoot van broeikasgassen vaststellen.
Jetten kan aan de slag
Marieke Vellekoop, directeur Greenpeace Nederland, noemt het een historische overwinning. "Mensen op Bonaire krijgen eindelijk de erkenning dat de overheid hen discrimineert en hen moet beschermen tegen extreme hitte en de stijgende zeespiegel. Ook moet de Staat met nieuwe klimaatdoelen een eerlijke aandeel bijdragen leveren om onder de 1,5 graad opwarming te blijven. Dat betekent dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen veel sneller omlaag moet."
Volgens haar moet de nieuwe regering meteen aan de slag hiermee. "Aankomend premier Jetten moet dit vonnis vanavond nog op de formatietafel leggen, en ervoor zorgen dat er geld komt voor beschermingsmaatregelen op Bonaire en adequaat klimaatbeleid."