Op de Dag van de Reisagent staan we stil bij een vak dat al decennialang in beweging is, maar nog altijd draait om hetzelfde fundament: persoonlijk advies, vertrouwen en ontzorging. De reisagent is voor veel consumenten nog steeds het gezicht van de reisbranche - of dat nu vanuit een winkelstraat is of gewoon vanuit huis. Juist die ontwikkeling maakt het vak vandaag relevanter dan ooit.
Waar het vroeger draaide om papieren reisgidsen van soms wel drie kilo en volledig advies van de reisagent, bevinden we ons nu in een wereld waarin klanten zelf al veel informatie verzamelen, bijvoorbeeld via social media. Dit ziet ook Jolanda de Koning, ZRA bij Apollo Reizen. “Vroeger kwamen klanten blanco binnen en kon je echt vanuit je eigen kennis en ervaring adviseren,” vertelt De Koning. “Nu hebben ze vaak al van alles uitgezocht, bijvoorbeeld via TikTok.”
Jolanda is - zoals ze dat noemen - een echte rot in het vak. Ze behoort tot de top tien van eerste zelfstandig reisagenten in Nederland, begonnen bij de Vakantieconsulent en inmiddels ruim 28 jaar actief in de branche. In die periode zag zij de reiswereld ingrijpend veranderen, met name door de opkomst van internet.
Toch blijft persoonlijk contact volgens haar onmisbaar - en misschien wel belangrijker dan ooit. “Juist in deze tijd is échte aandacht essentieel. Mensen willen geen chatbot, maar iemand die luistert en met ze meedenkt.”
Ook de manier van boeken is flink veranderd. Waar prijzen vroeger vastlagen in een reisgids, is tegenwoordig sprake van zogenoemde ‘fix pricing’, waarbij tarieven continu schommelen. “Dat maakt het soms lastig werken,” zegt De Koning. “Vroeger was een reis naar Mallorca gewoon 749 euro, voor iedereen. Punt. Nu kan een offerte binnen een paar uur alweer achterhaald zijn. Dat doet soms ook afbreuk aan het vertrouwen van klanten.”
Volgens De Koning is de rol van de reisagent hierdoor breder geworden: van adviseur naar contentmaker en crisismanager in één. “Maar juist die combinatie maakt het vak nog steeds ontzettend waardevol.”
Dat de waarde van de reisagent vooral zit in maatwerk en persoonlijke vertaalslag, ervaart ook Anja Bos van True Places Travel dagelijks. Voor haar is het vak allang meer dan alleen reizen boeken. “Het leukste vind ik het creatieve. Reizen is een boeiend positief onderwerp, met culturen, smaken en ontdekken. Wij mogen veel reizen en leren over bestemmingen. Ik vind het heel leuk om dat samen te brengen.” Juist dat combineren van kennis, ervaring en klantwensen geeft volgens Bos de meerwaarde van de reisprofessional aan. “Als klanten beschrijven wat ze leuk vinden, wat de gezinssamenstelling is en waar ze naar op zoek zijn, kan ik heel goed al die ervaringen bij elkaar brengen. Als je dan de juiste match weet te maken, geeft dat echt een kick.”
Volgens Bos zit daarin precies het verschil met zelf online boeken. “95 procent van mijn boekingen is bijzondere maatwerkreizen. Dat kan een verre reis zijn, maar ook een rondreis door Europa. Daar zit de toegevoegde waarde van de reisagent. Als particulier boek je twee of drie vakanties per jaar, maar ik boek zo zestig reizen in een jaar, dus ik heb veel meer ervaring dan een klant zelf.” Dat persoonlijke advies wordt volgens haar bovendien steeds meer gewaardeerd. “Dat je als klein bedrijf toch elke keer dat vertrouwen krijgt van klanten en dat zorg-aspect vind ik heel leuk.” Niet voor niets ziet Bos haar doelgroep nog altijd groeien, met name bij families die iets bijzonders te vieren hebben en hun reis volledig uit handen willen geven.
Waar de traditionele reisagent jarenlang vooral werd geassocieerd met het reisbureau in het centrum, veranderde dat beeld vanaf de jaren 2000 snel. Walter Schut van de ANVR vertelde onlangs in een interview voor Reisbizz Magazine: “Het begon in 2000, met de Vakantieconsulent. Die introduceerden een nieuw en destijds best vreemd fenomeen: reisadviseurs die vanuit huis werkten. Binnen de reisbranche werd daar met scheve blikken naar gekeken: kan dit wel? Wij als ANVR zeiden: het gaat uiteindelijk om de klant. Als die een goed product krijgt aangeboden, wat aan alle eisen en voorwaarden voldoet, waarom zou het dan uitmaken of dat in een winkel of thuis bij de klant wordt verkocht?”
Waar zelfstandig reisadviseurs in 1999 nog letterlijk op twee handen te tellen waren, zijn er inmiddels meer dan 1.000 actief in Nederland. Daarmee is de zelfstandig werkende reisprofessional uitgegroeid tot een vaste en niet meer weg te denken factor binnen de distributie van reizen.
Volgens Schut is het succes van de zelfstandig reisadviseur logisch te verklaren. “Ze zijn lokaal bekend, kennen hun klanten, weten hoe hun stad of dorp in elkaar zit, en bieden hun klanten de optie om bij hen thuis de wensen te bespreken. Bovendien weten zij dat ze continu topkwaliteit moeten leveren. Want ze moeten het vaak hebben van hun rol als ‘local hero’. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er nauwelijks tot geen klachten binnenkomen bij de Geschillencommissie Reizen over deze groep reisverkopers.”
Sommige zelfstandig reisadviseurs realiseren inmiddels indrukwekkende resultaten. “Inmiddels draaien sommige ZRA’s in hun eentje rustig twee miljoen euro omzet per jaar. Dat is meer dan het gemiddelde reisbureau per jaar doet.” Daarmee, zo concludeert Schut, bewijzen reisbureau en ZRA vooral dat zij elkaar versterken in plaats van beconcurreren.
Het lijkt bovendien juist weer trendy te worden om bij een fysieke reisagent aan te kloppen. “Vroeger werd er op verjaardagen nogal eens lacherig over gedaan: boek jij nog bij een reisbureau? Wat ouderwets! Maar tegenwoordig weten veel mensen het reisbureau óf de zelfstandig reisadviseur weer goed te vinden. Wie wil er nu avond aan avond achter zijn laptop zitten om zelf een reis in elkaar te puzzelen? Als je geen zin hebt om te koken bel je toch ook een bezorgdienst? Waarom dan het samenstellen van die reis niet uit handen geven?"
Het hele interview met Walter Schut lees je volgende week in het Reisbizz Magazine van mei.
Om de Dag van de Reisagent te vieren stappen Reisbizz, Aruba Tourism Authority en een enthousiaste groep reisagenten vanmiddag op de fiets om Rotterdam te ontdekken. De tocht start bij Café Nel aan de Scheepstimmermanslaan en voert langs een verrassende route met zowel iconische highlights als verborgen parels van de stad. Van groene parken en tuinen tot de Oude Haven, van het stadhuis tot het dak van Heineken - het komt allemaal voorbij. Een mix van historie, humor en de echte Rotterdamse ‘niet lullen maar poetsen’-mentaliteit, gecombineerd met warme gastvrijheid en een zonnig Arubaans tintje: dat is fietsen op de Dag van de Reisagent.