Meest bekeken
Slecht slapen op vakantie? Je bent niet alleen
Maandenlang kijk je uit naar de vakantie: hét moment om bij te tanken in dat ene luxe hotelbed. Toch is voor veel Nederlanders - vooral de eerste nachten - het tegenovergestelde waar. Uit onderzoek van Swiss Sense onder 861 respondenten blijkt dat maar liefst 51 procent juist slechter slaapt op reis. Vooral jongeren en vrouwen hebben moeite om in een nieuwe omgeving tot rust te komen.
Een groot deel van de ondervraagden (42 procent) merkt overigens geen verschil, en 7 procent slaapt zelfs beter buitenshuis. Toch ervaren met name jongere reizigers een terugval in slaapkwaliteit. Zo slaapt 67 procent van de 18- tot 34-jarigen en 72 procent van de 35- tot 44-jarigen slechter op vakantie. Bij 65-plussers ligt dit percentage aanzienlijk lager (36 procent).
Ook vrouwen hebben vaker last van slaapproblemen op reis (58 procent) dan mannen (43 procent). Mannen wennen sneller: een derde (33 procent) slaapt direct goed in een nieuw bed, tegenover slechts 20 procent van de vrouwen.
Het ‘first-night effect’
Dat slechte slapen heeft een duidelijke oorzaak. Volgens wetenschappelijk onderzoek is de eerste nacht in een onbekende omgeving vaak onrustig door het zogenoemde first-night effect. Het brein blijft in een soort waakstand, als een primitief beschermingsmechanisme.
Zelfs in een luxe hotelkamer scant ons brein continu op onbekende geluiden en signalen - vergelijkbaar met hoe dieren alert blijven in een nieuwe omgeving. Vogels kunnen bijvoorbeeld met één oog open slapen, terwijl dolfijnen de helft van hun brein actief houden tijdens hun slaap. Bij mensen uit zich dit in een lichtere en minder diepe slaap.
Deze verhoogde alertheid vermindert doorgaans na één of twee nachten, wanneer het lichaam gewend raakt aan de nieuwe omgeving. Vanaf dat moment kan het bijtanken beginnen.
Vertrouwdheid blijkt cruciaal
Het Swiss Sense-onderzoek laat zien dat vooral het gemis van vertrouwde elementen impact heeft. Zo mist 64 procent het eigen kussen en 58 procent het eigen matras. Geen verrassing dus dat 18 procent van de Nederlanders iets van thuis meeneemt, meestal het eigen kussen.
En dat is geen slecht idee. Experts benadrukken het belang van herkenning: vertrouwde geuren, geluiden en routines helpen het lichaam sneller te ontspannen. Het vasthouden aan een avondritueel of het gebruik van oordopjes kan al een groot verschil maken.
Onderweg al een slaaptekort
De uitdaging begint vaak al tijdens de reis. Meer dan de helft van de Nederlanders (54 procent) slaapt zelden of nooit onderweg. Als dat wel lukt, gebeurt dat vooral in het vliegtuig (46 procent) en in de auto (38 procent). Treinen (12 procent) en bussen (9 procent) blijven daarbij achter.
Slechter slapen op vakantie is dus eerder regel dan uitzondering. Het first-night effect en het gemis van vertrouwdheid spelen daarin een grote rol. Voor reizigers loont het om een stukje thuis mee te nemen, hun vaste avondroutine vast te houden en rekening te houden met prikkels zoals licht en geluid. Lukt het ondanks alles niet om in slaap te vallen? Blijf dan niet gefrustreerd in bed liggen, maar sta even op en neem afstand. Zo voorkom je dat je bed wordt geassocieerd met wakker liggen en stress.
Op de redactie bij Reismedia houd ik me dagelijks bezig met nieuws en ontwikkelingen binnen de reisbranche. Met ruim tien jaar ervaring in de branche, waaronder bij TUI, blijft mijn nieuwsgierigheid naar nieuwe bestemmingen en verhalen groeien. Ik heb al veel mogen zien, maar mijn bucketlist wordt alleen maar langer. Daarnaast ben ik gek op sneeuw: wintersport is voor mij de perfecte combinatie van avontuur, rust en frisse berglucht.
Gerelateerde berichten
Recente berichten
Laatste Magazine
Laatste column
Laatste blog
Copyright © 2026 Reisbizz